'ডিমেনচিয়া' অর্থ হৈছে স্মৃতিশক্তি হ্রাস বা চিন্তাভাৱনা, সমস্যা সমাধানৰ অপাৰগতা, বা বুজাবলৈ বা কবলৈ শব্দৰ সমস্যা ইত্যাদি অন্তর্ভুক্ত কৰিব পাৰি। ডিমেনচিয়া তেতিয়া হয় যেতিয়া মস্তিষ্কত আলঝাইমাৰ ৰোগ বা একাধিক স্ট্রোকৰ দৰে ৰোগৰ দ্বাৰা ক্ষতিগ্রস্থ হয় তেতিয়া ডিমেনচিয়া হয়।
 |
ডিমেনচিয়া (Dementia) |
ডিমেনচিয়াৰ নিৰাময় কৰিব নোৱাৰি, কিন্ত্ত এনে চিকিৎসা আছে যিবিলাকে লক্ষণসমূহৰ হ্ৰাস বা নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায়তা কৰিব পাৰে। ডিমেনচিয়াৰ লক্ষণসমূহৰ বিষয়ে জানিলে আপুনি ভৱিষ্যতলৈ সাৱধান হব পাৰিব আৰু লগতে পৰিয়ালৰ সদস্যসকলকো সহায়তা কৰিব পাৰিব ৷
1) ডিমেনচিয়াৰ লক্ষণসমূহ পর্যবেক্ষণ কৰক
 |
ডিমেনচিয়া ( Dementia) |
এটি সাধাৰণ পৰীক্ষা ব্যৱহাৰ কৰি কোনো ব্যক্তিৰ স্মৃতি আৰু জ্ঞানীয় দক্ষতা পৰীক্ষা কৰক। ডিমেনচিয়াৰ ৰোগীৰ সাম্প্রতিক ঘটনাসমুহ বা পৰিচিত নামসমূহ মনত ৰখাত সমস্যা হব পাৰে। আপুনাৰ প্রিয়জনৰ স্মৃতিশক্তি হ্ৰাসৰ পৰীক্ষা বা নির্ধাৰন কৰাৰ বাবে এটি সাধাৰণ পৰীক্ষা কৰিব পাৰে- সেন্ট লুই বিশ্ববিদ্যালয় মেন্টেল স্ট্যাটাস টেস্ট (St. Louis University Mental Status Test) যত সৰল কিছুমান প্ৰশ্নৰ শৃংখলা থাকে, যিবিলাক স্বাস্থ্য বিশেষজ্ঞদ্বাৰা ৰোগীৰ মানসিক অৱস্থাৰ বিষয়ে জানিবলৈ প্ৰয়োগ কৰা হয়৷ এক অন্য বিকল্প হিচাপে মন্ট্রিয়াল কগনিটিভ এসেসমেন্ট (Montreal Cognitive Assessment), যি স্বাস্থ্যসেৱা পেশাদাৰৰ দ্বাৰা ৰোগীৰ মূল্যায়নৰ বাবে প্রশাসনৰ দ্বাৰা সহজ কৰি তুলিব পৰা যায় ৷
মনত ৰাখিব যে কেৱল প্রশিক্ষিত স্বাস্থ্যসেৱা পেশাদাৰী ব্যক্তিৰদ্বৰা মানসিক অৱস্থাৰ মূল্যায়ন কৰা উচিত।
সকলোৰে স্মৃতিশক্তি বেলেগ বেলেগ থাকে,আৰু কেতিয়াবা কেতিয়াবা পাহৰি যোৱাতো সাধাৰণ মানুহৰ বাবে স্বাভাৱিক হয় ৷ পৰিয়ালৰ সদস্য নতুবা নিকতাত্মীয় বন্ধুবৰ্গয়ে পূৰ্বৰ ব্যক্তিৰ আচৰণ প্ৰণালী অধিক বিচাৰ কৰিব পাৰে ৷
যদি স্মৃতিশক্তি হ্রাস এনে এক অৱস্থা পাইছে যেতিয়া প্রতিদিনৰ ক্রিয়াকলাপ, গতিবিধিসমূহত সমস্যা সৃষ্টি কৰিছে তেন্তে তাৰ মূল্যায়নৰ বাবে ডাক্তৰৰ লগত দেখা কৰক ৷
2) অস্বাভাৱিক স্মৃতি তথা সাধাৰণ স্মৃতিশক্তি হ্রাসৰ লক্ষণসমূহ মন কৰক
এজন ব্যক্তিৰ বয়স অনুযায়ী কিছুপৰিমাণে স্মৃতি সমস্যা হোৱাতো অস্বাভাৱিক নহয়। । এজন বয়স্ক ব্যক্তিৰ প্ৰায় বহু কিছুমান কথা বা বস্তুৰ অনুভৱ কৰি কাম কৰে আৰু মস্তিস্কই সিমান কুশলতাৰে কাম কৰিবলৈ সক্ষম নহয় যিমান ব্যক্তিজনে সৰু থাকোতে কৰিব পাৰিছিল ৷ তথাপি , স্মৃতিশক্তি হ্রাসৰ ফলত যদিহে দৈনন্দিন জীৱনত প্রভাৱ পৰিব ধৰিছে তেন্তে হস্তক্ষেপ কৰা প্রয়োজন । প্রাথমিক লক্ষণসমূহ বিভিন্ন লোকৰ বাবে বেলেগ বেলেগ হব পাৰে তথাপি সাধাৰণ লক্ষণসমূহ মাজত হল:
 |
ডিমেনচিয়া ( Dementia) |
স্ব-যত্নৰ অক্ষমতাঃ খোৱা, গাধোৱা, অনুপযুক্ত পোচাক পৰিধান, ঘৰৰপৰা বাহিৰ নোলোৱা, লক্ষ্যহীনভাৱে ইফালে সিফালে ঘূৰি ফুৰা ৷
গৃহস্থালি কামসমূহ কৰাত অক্ষম:
ব্যঞ্জনসমূহ খেলিমেলি বা লেতেৰা হয়, আৱর্জনা পেলোৱা নহয় ,অপৰিপাটি ঘৰ , লেতেৰা পোচাক পিন্ধা ইত্যাদি
অন্যান্য "অদ্ভুত" আচৰণঃ
ৰাতিপুৱা তিনি বজাত প্রিয়জনক ফ’ন কৰা , অন্যৰ দ্বাৰা প্রকাশ কৰা অদ্ভুত আচৰণ, ভুল নহওক বুলি ভাবি থকাৰ ফলত চাঞ্চল্যকৰ উত্তেজনা আদি ৷
3) সদায় কৰি থকা কাৰ্যসমূহ কৰাত সমস্যা হয়ঃ
ডিমেনচিয়া ( Dementia)
ডিমেনচিয়াৰ ৰোগীৰ নিজে তৈয়াৰ কৰা আহাৰ পৰিবেশন কৰিবলৈ পাহৰি যাব পাৰে নতুবা পাহৰি যাব পাৰে যে তেওঁ আগতে আহাৰ তৈয়াৰ কৰিছিল ৷ ডিমেনচিয়াৰ ৰোগীৰ ড্রেচিংয়ৰ ক্ষেত্ৰত অন্যান্য কাৰ্যত অসুবিধা হব পাৰে। সাধাৰণভাবে, প্রতিদিনৰ স্বাস্থ্যবিধি আৰু ড্রেচিংয়ৰ অভ্যাসৰ পৰিষ্কাৰ পৰিচৰ্যাত পাৰ্থক্য সন্ধান কৰক। যদি আপনি মন কৰে যে ব্যক্তিয়ে এই সাধাৰণ দৈনন্দিন কাৰ্যসমূহৰ লগত ক্রমবর্ধমান অসুবিধাত পৰিছে, তেন্তে আৰু মূল্যায়নৰ কাৰনে আপুনাৰ ডাক্তৰৰ লগত দেখা কৰাৰ কথা বিবেচনা কৰক।
4) ভাষা ব্যবহাৰত সমস্যা হব পাৰে:
 |
ডিমেনচিয়া ( Dementia) |
মানুহৰ বাবে সঠিক শব্দত লাগি ধৰাতো স্বাভাবিক। কিন্ত্ত ডিমেনচিয়া ৰোগীয়ে কবলৈ প্ৰায় বিচলিত হৈ পৰে যেতিয়া সঠিক শব্দ বিচাৰি নাপায় ৷ তেনেক্ষেত্ৰত কথোপকথনত সঠিক শব্দ বা ভাষা কব নোৱাৰা হেতু পৰিস্থিতি অলপ অসহজ আৰু ডিমেনচিয়া ৰোগীৰ আত্মবিশ্বাস কমি যোৱা দেখা যায় ৷
কথোপকথনত সাধাৰণতে শব্দ, ভাব আৰু মতামত মনত ৰখাত অসুবিধা হয়।
অৱশেষত,ব্যক্তিৰ লগত মৌখিকভাবে যোগাযোগ কৰাত অক্ষম হব পাৰে। এই পর্যায়ত, ডিমেনচিয়াগ্ৰস্ত ব্যক্তিৰ কেৱল মুখৰ ভাৱ বুজি বা অঙ্গি-ভঙ্গি দিয়ে যোগাযোগ কৰে ৷
5) বিভ্রান্তিৰ লক্ষণসমূহ লক্ষ্য কৰক
ডিমেনচিয়া আক্রান্ত ব্যক্তিৰ প্রায়ে প্ৰকৃত সময় আৰু অস্থায়ী প্রসঙ্গসমূহ সম্পর্কে বিভ্রান্তিত ভূগে। এটি সাধাৰণ স্মৃতিশক্তি হ্রাস তকৈ বেলেগ হয় যেনে - স্থানিক, সময় আৰু অস্থায়ী বিভ্রান্তি ; এই মুহূর্তত ব্যক্তিজন ক’ত আছে সেয়া বুজাত অক্ষম হয়।
 |
ডিমেনচিয়া ( Dementia) |
স্থানিক বিভ্রান্তি ৰোগীৰ দিশসমুহ আৰু স্থান ভুল হোৱাৰ কাৰন, ৰোগীয়ে ভাবে যে উত্তৰফালে দক্ষিণ নে পূব পশ্চিমে হয়! বা তেওঁৰ অহা ৰাস্তা অন্য ফালে আছিল! তেওঁ চাৰিওপিনে ঘূৰি ফুৰিব পাৰে কিন্ত পাহৰি যায় যে তেওঁ কিদৰে কৰবালে গুচি গৈছিল আৰু কেনেকৈ আহিল য’ত বৰ্তমান তেওঁ আছে ৷
সময়ৰ বিসংগতি:
সময়ৰ বিসংগতি অনুপযুক্ত সময়ৰ আচৰণ বা ব্যৱহাৰৰ বৈশিষ্ট্য ৷ এয়া সূক্ষ্ম হব পাৰে, যেনে খোৱা বা শুৱা সময়ৰ সামান্য পৰিবর্তন। কিন্ত্ত সেয়া আৰু গুৰুত্বপূর্ণ হব পাৰেঃ যেতিয়া এজন ব্যক্তিয়ে মাজ ৰাতি ব্ৰেকফাষ্ট কৰিব পাৰে আৰু দিনৰ মধ্যভাগত ৰাতিৰদৰে বিছনা পাৰি শুবৰ বাবে প্রস্তুত কৰিব পাৰে।
স্হানিক বৈষম্য:
স্হানিক বৈষম্য বিভ্রান্তিৰ কাৰণ হব পাৰে, আৰু সেয়া অনুচিত আচৰণৰো কাৰন হব পাৰে ৷ কিছুমানে পাবলিক লাইব্রেৰিক তেওঁৰ নিজৰ ঘৰ হিচাবে বিবেচনা কৰিব পাৰে আৰু নিজৰ ঘৰত উগ্ৰ হব পাৰে ৷ স্থানিক বৈষম্যে কাৰণে তেওঁলোকৰ বাবে ঘৰৰপৰা বাহিৰত গৈ সামান্য কাৰ্য কৰাত অসুবিধা হয় ৷ এয়া খুব বিপদজনক হব পাৰে কাৰণ ব্যক্তিয়ে ঘৰৰ পৰিবেশৰ বাহিৰে বেলেগত যাব নোৱাৰে ৷
6) ভূল ঠাইত থকা বস্তুসমূহ উপেক্ষা নকৰিব
উদাহৰণস্বৰূপে,কাৰোবাৰ পেন্টৰ পকেটত গাড়িৰ চাবি থকা সাধাৰণ কথা। কিন্তু বাথৰুমৰ কেবিনেটত চেকবুক ৰখা, ফ্ৰীজত গাড়ীৰ চাবি ৰখা আদি চিন্তনীয় ৷
7) মেজাজ বা ব্যক্তিত্বৰ পৰিবর্তনসমূহ লক্ষ্য কৰক
 |
ডিমেনচিয়া ( Dementia) |
মানুহৰ সময়ে সময়ে মেজাজৰ পৰিবর্তন হব পাৰে, ডিমেনচিয়া ৰোগীৰ গুৰুতৰ আৰু দ্রুতগতিত মেজাজৰ পৰিবর্তন হব পাৰে। তেওঁৰ আনন্দৰ লগত সুখী হব পাৰে আৰু বহু মিনিটধৰি কোনোবাদিশে চায় থাকিব পাৰে , সাধাৰণতে বিৰক্তিকৰ বা ভীতিপ্রদ হব পাৰে। ডিমেনচিয়া আক্রান্তৰ প্রায়ে স্বাভাবিক কামসমুহৰ ক্ষেত্রত সমস্যা হয় বাবে হতাশাগ্রস্থ হব পাৰে।
শেষত,
কেৱল বস্তু,শব্দ কথা পাহৰি যোৱাতোয়ে ডিমেনচিয়া নহয় ৷ ওপৰৰ সমস্ত লক্ষণসমূহ ভালদৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰি ইয়াৰ সঠিকতা নিৰ্ণয় কৰক ৷
